Trang chủ

Leo đồi thế kỷ

Bốn Câu Linh Chú

Pháp thoại tại Orange County ngày 17.9.1995


Thiên đường là bây giờ


Mùa Xuân năm nay, tại Làng Mai có một hội nghị về đề tài Tương Lai Của Giáo Đoàn Tỳ Khưu Ni Tại Tây Phương. Nhiều sư cô từ các truyền thống Phật giáo đã tới dự đại hội. Một số các vị nữ tu Công giáo cũng được mời. Vị nữ tu Công giáo lớn tuổi nhất là Sister Hannah, trên tám mươi tuổi.

Một buổi sáng, sau khi hội nghị đã nghe xong pháp thoại, chúng tôi đi thiền hành vào rừng. Trên nẻo đường vào rừng chúng tôi tiếp xúc với những cảnh vật mầu nhiệm: trời xanh, mây trắng, những bông hoa tím vàng trong cỏ, những con bướm liệng. Đi thiền hành là đi mà không cần tới, và mỗi bước chân đưa ta về giây phút hiện tại để tiếp xúc với những gì mầu nhiệm trong ta và quanh ta. Chúng tôi đi như đi trong thế giới tịnh độ, rất an lạc, rất thảnh thơi. Và vào rừng, mỗi người ngồi xuống một gốc cây. Khung cảnh mầu nhiệm quá, chúng tôi ai nấy đều im lặng, không ai thấy cần phải nói với ai điều gì. Chúng tôi ngồi như thế đến hai mươi phút. Trước khi đứng dậy để đi thiền hành trở về, tôi quay sang bên phải và nói với thầy Sariputra người Pháp bằng tiếng Pháp: ''Thiên đường là bây giờ, hoặc là không bao giờ'' Thầy Sariputra mỉm cười. Thầy hiểu ý tôi liền lập tức. Thầy nói: ''An lạc và hạnh phúc chỉ có thể đạt tới trong giây phút hiện tại''. Bà sơ người Đức Hannah nghe được câu nói ấy, rất lấy làm hạnh phúc. Bà gật đầu. Thiên đường chỉ có mặt trong giây phút hiện tại Nếu trong giây phút hiện tại mà ta không tiếp xúc được với thiên đường thì thôi hết rồi. Tôi từng nói với các bạn Cơ đốc là mình không cần phải chết rồi mới đi vào được nước Chúa. Mình phải có chánh niệm, vững chãi và thảnh thơi, phải an trú trong giây phút hiện tại mới có thể bước vào được trong ấy. Mà kỳ thực những con bươm bướm đủ màu ấy, những bông hoa vàng tím ấy và đồng cỏ, trời xanh, mây trắng... tất cả những thứ đó chỉ có thể có mặt ở thiên đường mà thôi. Nếu tâm ta chứa chất những khổ đau và làm nô lệ cho dục vọng thì không bao giờ ta nhận diện ra được những mầu nhiệm ấy của sự sống. Những mầu nhiệm ấy của sự sống ta có thể nhận diện ngay trong giây phút hiện tại

Quý vị cứ để ý đến hai con mắt của mình thì biết. Có một phương pháp thực tập rất đơn giản:

Thở vào, tôi biết là hai mắt tôi còn đó. Thở ra, tôi mỉm cười với hai mắt tôi. Trong hơi thở vào, ta nhận diện sự có mặt của đôi mắt ta, và trong hơi thở ra ta mỉm cười với đôi mắt ta. Đôi mắt ta cũng mầu nhiệm như mặt trăng hay hoa anh đào. Tại sao? Có mắt sáng là một điều rất mầu nhiệm. Chỉ cần mở mắt ra là ta thấy được tất cả mọi mầu sắc, mọi hình dáng. Khi bị mù, người ta mới thấy rằng con mắt mình là quý giá, và điều mình ước mơ sâu sắc nhất là làm thế nào để mắt sáng trở lại. Một người đã mù mắt rồi mà có thể tìm lại được cái thấy của mình thì cũng giống như một người đang ở dưới địa ngục mà được trở lên lại thiên đường, thiên đường của màu sắc, thiên đường của hình dáng. Chỉ cần mở mắt ra thôi là mình có thể thấy được trời xanh, mây trắng, hoa anh đào và khuôn mặt của người mình thương. Điều này mầu nhiệm vô cùng. Có hai mắt còn sáng, đó là một điều kiện hạnh phúc rất lớn. Có nhiều người cứ than phiền là đời họ không có gì là hạnh phúc cả, tất cả những gì thuộc về họ đều là đau khổ. Thở vào, tôi biết rằng tôi có đôi mắt. Thở ra, tôi mỉm cười với đôi mắt tôi. Đó là thực tập nhận diện một điều kiện của hạnh phúc.

 

 

Thương yêu trái tim

Thở vào, tôi biết trái tim tôi có đó. Thở ra, tôi mỉm cười với trái tim tôi. Đó là một bài thực tập khác do Bụt dạy. Có nhiều người chỉ biết lo danh, lo lợi, lo đủ thứ mà không hề để ý tới trái tim của họ vốn là một điều kiện rất căn bản của hạnh phúc. Chỉ khi nào bị bệnh tim, bị stroke, bị heart attack, thì người ta mới biết rằng có một trái tim bình thường là một hạnh phúc lớn lao. Có một trái tim bình thường là có một điều kiện hạnh phúc rất lớn mà biết bao nhiêu người trên thế giới đang mong ước. ấy vậy mà trong đời sống hàng ngày, chúng ta đối xử với trái tim của chúng ta một cách rất lơ là, rất tệ bạc. Chúng ta ăn những thức ăn làm hại trái tim của chúng ta. Chúng ta uống những thức uống làm hại trái tim ta. Chúng ta hút thuốc. Chúng ta uống rượu. Chúng ta có những hành động thù nghịch với trái tim ta, chĩa những mũi nhọn vào trái tim ta trong đời sống hàng ngày. Chúng ta phá hoại những điều kiện hạnh phúc mà chúng ta đang có, vậy mà chúng ta cứ nghĩ là làm như vậy là đang thương lấy bản thân. Bụt nói rằng có thể mình đang là kẻ thù số một của bản thân mà cứ nghĩ rằng mình là người thương của bản thân. Chúng ta còn có thì giờ để ngủ, còn trái tim của chúng ta thì phải làm việc suốt ngày đêm để nuôi dưỡng những tế bào trong cơ thể chúng ta. Vậy mà chúng ta có để yên cho trái tim chúng ta làm việc đâu. Chúng ta làm tình làm tội nó bằng cách ăn uống không chánh niệm, thức khuya thức hôm, làm việc không có điều độ. Mỗi khi hút một điếu thuốc là chúng ta có một hành động không thân hữu đối với trái tim chúng ta mà chúng ta không biết. Mỗi khi uống rượu là chúng ta chống lại cái lá gan của chúng ta mà chúng ta không hay. Có thể là lá gan của chúng ta đã và đang gửi cho chúng ta trong bao nhiêu năm nay những cái thông điệp kêu cứu S.ỌS... S.ỌS..., vậy mà chúng ta chưa bao giờ tiếp nhận được. Chúng ta tiếp tục uống rượu, chúng ta tiếp tục ăn những chất dầu mỡ mỗi ngày. Chúng ta đâu có thực sự thương chính mình đâu mà chúng ta cứ nghĩ rằng chúng ta đang thương chính mình. Mỗi khi tiếp xúc với trái tim, buồng phổi, lá gan, đôi mắt, đôi chân, tôi thấy rằng tôi có những điều kiện của hạnh phúc. Điều kiện ấy nhiều lắm, chúng nằm trong tôi và ở ngoài tôi. Tôi có một căn nhà để mỗi buổi chiều có thể trở về. Tôi có một cái bếp. Tôi có một người thương, có hai người thương, có ba người thương. Tôi có bạn. Những điều kiện hạnh phúc mà chúng ta đang có đó khá nhiều, nhưng chúng ta có thể đã và đang đạp lên trên những điều kiện đó mà đi và chúng ta nghĩ là đang đi tìm kiếm những điều kiện của hạnh phúc. Đó là một thái độ dại dột.

 

Mẹ ơi, thở với con

Bụt dạy, nếu chúng ta biết thở để đưa thân và tâm về một mối và nhận diện ra được những điều kiện hạnh phúc đang có mặt thì chúng ta sẽ dư sức để có hạnh phúc ngay bây giờ và ở đây, mà không cần chạy đi đâu hết. Có một hôm ngồi thiền, tôi mời mẹ tôi cùng thở vào và thở ra với tôi. Mẹ tôi đã mất từ lâu, đã gần bốn mươi năm nay. Tôi nói: ''Mẹ ơi, mẹ thở vào với con cho khỏe. Mẹ ơi, mẹ thở ra và mỉm cười với con đi.'' Tôi thực tập như vậy trong năm mười phút và thấy rất hạnh phúc. Tôi thấy mẹ đang còn sống trong tôi. Với cái nhìn của thiền quán, mẹ của ta chưa bao giờ mất hết. Mẹ ta đang còn sống trong ta và ta là sự tiếp nối sinh mạng của mẹ ta. Khi ta thở vào, nếu ta có hạnh phúc thì mẹ ta cũng có hạnh phúc. Khi ta thở ra và mỉm cười thì mẹ ta cũng đang mỉm cười trong ta. Có thể là trong lúc sinh thời, mẹ ta chưa được gặp thầy, chưa được thưởng thức những bước đi thiền hành thảnh thơi, an lạc, chưa biết thở vào tĩnh lặng, thở ra mỉm cười, thì bây giờ đây ta thở cho mẹ, ta bước đi thiền hành cho mẹ, và hai mẹ con cùng thực tập với nhau. Trong lúc ngồi thực tập, thở vào tĩnh lặng, thở ra mỉm cười, tôi có hạnh phúc lớn lắm. Tôi thở cho mẹ và cũng cho bà ngoại và ông ngoại luôn. Một buổi khác, tôi mời cha tôi cùng thực tập. Tôi nói: ''Thở vào, bố thở vào với con đi. Thở ra, bố mỉm cười với con đi.'' Có lúc tôi nói: ''Bố ơi, chúng ta đã thành công! Bố ơi, chúng ta đã thành công!'' Quý vị sẽ hỏi, thành công cái gì mới được chứ? Thường thường thì cha muốn con thành công trong sự nghiệp của mình, hoặc đậu bằng bác sĩ, hoặc có địa vị trong xã hội. Chữ thành công mà tôi dùng trong buổi thiền tọa của tôi là để chỉ cho sự tự tại, thảnh thơi và an lạc của tôi. Khi thở vào tĩnh lặng, thở ra mỉm cười, tôi thấy trong tôi không có một ước muốn nào nữa, tôi đạt tới chỗ tự do, không bị một lực lượng nào sai sử nữa. Tôi thấy trong tâm rất tĩnh lặng. Một hơi thở vào đủ để cho ta thấy hạnh phúc, một nụ cười trong khi thở ra đủ để cho ta có hạnh phúc. Đó là sự thành công của một người tu. Một ông thầy tu thành công, không phải là vì đã làm được một cái chùa rất lớn. Một ông thầy tu thành công là chỗ đạt tới sự thảnh thơi và an bình trong trái tim và sự không bị ràng buộc bởi những lo lắng buồn đau, giận hờn và thù ghét. Trong lòng có an lạc thực sự, có hạnh phúc thực sự, đó là chân hạnh phúc. Mục đích của ông thầy tu không phải là danh hay lợi. Mục đích của ông thầy tu là đem được yếu tố của sự bình an, hạnh phúc và thảnh thơi vào trong trái tim của mình. Khi có ba yếu tố đó, ta có thể làm cho rất nhiều người có hạnh phúc. Nếu không có ba yếu tố đó thì ta không thể giúp được ai. Khi tôi nói: ''Bố ơi, chúng ta đã thành công! Bố ơi, chúng ta đã thành công!ì, là tôi nói tới sự thành công đó. Khi tu, mình tu cho bố mình, cho mẹ mình, cho ông bà mình. Những khổ đau được trao truyền lại, mình có thể chuyển hóa được. Những hạt giống hạnh phúc, những niềm vui đã được trao truyền lại, mình làm cho chúng lớn lên. Và khi con người của ta có được chất liệu của bình an, vững chãi và thảnh thơi thì ta có thể làm cho rất nhiều người xung quanh hạnh phúc. Trong gia đình cũng vậy. Nếu tu tập như thế nào mà ta có thể mỉm cười được và có được chất liệu bình an, vững chãi và thảnh thơi, thì tất cả những người trong gia đình ta sẽ cùng được hưởng những lợi lạc nhiệm mầu ấy. Nếu ta chỉ có đau khổ, hận thù và sự lo lắng, thì thử hỏi ta có gì để hiến tặng cho người ta thương? Hạnh phúc phải là hạnh phúc đích thực. Hạnh phúc đích thực là một cái gì có thể có thật ngay trong giây phút hiện tại.

Tôi xin cống hiến quý vị một vài phương pháp thực tập rất đơn giản nhưng có thể đem lại hạnh phúc ngay hôm nay và ngày mai. Đó là bốn câu linh chú mà ta có thể thực tập bằng tiếng Việt.